Συνέντευξη του Προέδρου του Περιφερειακού Τμήματος Ηπείρου της ΠΕΔΜΕΔΕ στον BHMA TV για την αύξηση του κόστους κατασκευής των έργων

 

Ωρολογιακή βόμβα σε δημόσια έργα: Το αυξημένο κόστος υλικών κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα πολλές εργολαβίες

 

Εκατοντάδες δημόσια έργα κινδυνεύουν να βρεθούν στον αέρα, προειδοποιούν οι εργοληπτικές οργανώσεις της χώρας, κάνοντας λόγο για συνθήκες που απειλούν πλέον ευθέως τη συνέχιση των κατασκευών.

Οι επικεφαλής του ΣΑΤΕ (Σύνδεσμος Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών), του ΣΤΕΑΤ (Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών Ανωτέρων Τάξεων), της ΠΕΔΜΕΔΕ (Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων) και της ΠΕΣΕΔΕ (Πανελλήνια Ένωση Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων) παρά τις διαφορετικές θέσεις που έχουν σε ορισμένα θέματα, εμφανίστηκαν με κοινό μέτωπο, απέναντι στις νέες ανατιμήσεις των υλικών, συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσαν, μεταξύ άλλων, το κόστος της ασφάλτου από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 που άρχισαν οι πολεμικές επιχειρήσεις αυξήθηκε 70% με 80%, ενώ στην παρούσα φάση, έπειτα από τη διαφαινόμενη πιθανή ειρήνευση στην περιοχή παραμένει αυξημένο 45% με 50%.

Ζητούν από το υπουργείο Υποδομών άμεσα μέτρα για την κάλυψη του αυξημένου κόστους, αλλά και την ουσιαστική λειτουργία του μηχανισμού αναθεώρησης τιμών. Όπως υποστήριξαν, η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί απειλεί πλέον τη βιωσιμότητα πολλών εργολαβιών και δυσχεραίνει την ολοκλήρωση έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών δεν εμφανίζεται, τουλάχιστον προς το παρόν, διατεθειμένη να προχωρήσει σε νέα παρέμβαση για την προσαρμογή των τιμών στα σημερινά δεδομένα. Στελέχη του υπουργείου παραπέμπουν στον νόμο 5290/2026 (ΦΕΚ 47Α/30.3.2026), με τον οποίο οριστικοποιήθηκαν οι συντελεστές αναθεώρησης τιμών για δημόσιες συμβάσεις έργων των ετών 2021 και 2022, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην ατζέντα κάποια νέα διορθωτική κίνηση.

Το πρόβλημα της αναθεώρησης τιμών

Ειδικότερα, στο επίκεντρο των παρεμβάσεων των εργοληπτών βρέθηκε το ζήτημα της αναθεώρησης τιμών, με τους εκπροσώπους του κλάδου να υποστηρίζουν ότι το ισχύον σύστημα αδυνατεί να παρακολουθήσει τις μεγάλες μεταβολές που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια στο κόστος κατασκευής.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι η αναθεώρηση τιμών αποτελεί υποχρέωση που προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο, χωρίς να εφαρμόζεται στην πράξη. «Είναι αναγκαστικό δίκαιο η αναθεώρηση και εμείς αναγκαζόμαστε να αγωνιζόμαστε για την εφαρμογή του νόμου», ανέφερε χαρακτηριστικά. Όπως σημείωσε, η νομοθεσία του 2021 προέβλεπε τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης των τιμών, ο οποίος δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ, ενώ οι συντελεστές αναθεώρησης τιμών που δόθηκαν το 2022 κάλυψαν, σύμφωνα με τον ίδιο, λιγότερο από το 30% των πραγματικών αυξήσεων στα υλικά κατασκευής που ακολούθησαν την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

«Βρισκόμαστε σε στάδιο του πώς θα ολοκληρώσουμε τα δημόσια έργα»

Περιγράφοντας την κατάσταση στην αγορά, ανέφερε ότι οι αυξήσεις στα εργατικά τα τελευταία χρόνια φθάνουν το 80% έως 100% και έφερε ως παράδειγμα την αύξηση της τιμής των τούβλων από 0,075 ευρώ σε 0,20 ευρώ ανά τεμάχιο. «Βρισκόμαστε σε στάδιο του πώς θα ολοκληρώσουμε τα δημόσια έργα», τόνισε, προσθέτοντας ότι η σημερινή κατάσταση έχει φέρει πολλές επιχειρήσεις «σε κατάσταση να σταματήσουν τα έργα». Ξεκαθάρισε ότι δεν ζητά παράταση των έργων αλλά την εφαρμογή των συμβάσεων και του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ Γιώργος Συριανός υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις που έγιναν τους προηγούμενους μήνες από το υπουργείο Υποδομών συνέβαλαν στην αντιμετώπιση μέρους του προβλήματος, όμως, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους άλλαξαν εκ νέου τα δεδομένα. Όπως είπε, «για πρώτη φορά η ενιαία εμφάνιση του κλάδου σημαίνει ότι το θέμα έχει ξεπεράσει τα όρια», υποστηρίζοντας ότι οι λύσεις που συζητούνταν μέχρι σήμερα δεν επαρκούν πλέον για να αντιμετωπίσουν τη σημερινή πραγματικότητα.

Πρόταση για εξάμηνη παράταση

Ο κ. Συριανός πρότεινε να δοθεί οριζόντια εξάμηνη παράταση σε όλα τα δημόσια έργα, προκειμένου οι ανάδοχοι να μπορέσουν να διαχειριστούν τις έκτακτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην αγορά. Παράλληλα, εισηγήθηκε όσοι επιλέξουν να μην κάνουν χρήση της παράτασης και να συνεχίσουν κανονικά τις εργασίες τους να αποζημιωθούν για το πρόσθετο κόστος που καλούνται να απορροφήσουν.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ Φώτης Κουβουκλιώτης έκανε λόγο για επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπες με πρωτόγνωρες συνθήκες, τονίζοντας ότι «έχουμε ξεφύγει ως επιχειρήσεις από τα όρια του οικονομικού ρίσκου». Όπως ανέφερε, οι ανατιμήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες όσο απομακρύνεται κανείς από τα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι προσφορές προμηθευτών υλικών έχουν διάρκεια ισχύος μόλις δέκα ημερών. Εκτίμησε δε ότι οι επιπτώσεις της σημερινής κρίσης θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την αγορά για τουλάχιστον έξι μήνες ακόμη.

«Ασφυκτική» η κατάσταση για τον κλάδο

Από την πλευρά της ΠΕΔΜΕΔΕ, ο Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος χαρακτήρισε την κατάσταση ασφυκτική, επισημαίνοντας ότι η πίεση δεν αφορά μόνο τις εργοληπτικές επιχειρήσεις αλλά συνολικά την οικονομία και την πορεία των έργων. «Διαφορετικά θα υπάρξουν συνέπειες που δεν θα είναι καλές», προειδοποίησε, ζητώντας συνδυασμό μέτρων που θα περιλαμβάνει τόσο αναθεώρηση τιμών όσο και παρεμβάσεις στις προθεσμίες εκτέλεσης, όπου απαιτείται. Υπενθύμισε μάλιστα ότι ο κατασκευαστικός κλάδος αντιπροσωπεύει περίπου το 10% του ΑΕΠ.

Την ανάγκη άμεσης κυβερνητικής παρέμβασης επανέλαβε και ο γενικός γραμματέας του ΣΤΕΑΤ και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΣΑΤΕ, Μάνος Βράιλας, ο οποίος απέδωσε το σημερινό αδιέξοδο στη μη λειτουργία του προβλεπόμενου μηχανισμού παρακολούθησης τιμών. «Φτάσαμε έως εδώ διά παραλείψεων», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η πολιτεία δεν προχώρησε στη δημιουργία της προβλεπόμενης εταιρείας παρακολούθησης τιμών. Παράλληλα τόνισε ότι η εξάμηνη παράταση μπορεί να λειτουργήσει μόνο ως προσωρινή λύση και ζήτησε τον άμεσο καθορισμό νέων συντελεστών αναθεώρησης, αντίστοιχων με εκείνους που είχαν δοθεί το 2022, μέχρι να δημιουργηθεί ένα μόνιμο και λειτουργικό σύστημα παρακολούθησης του κόστους των δημοσίων έργων.

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Επιδοτήσεις έως 95%

 

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και ποια τα ποσοστά επιχορήγησης;

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εμπράγματα δικαιώματα και βάσει εισοδηματικών κατηγοριών του φορολογικού έτους 2025.

1. Εμπράγματα Δικαιώματα

• Κλειστές κατοικίες: Απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό $\ge$ 50%.
• Ανοικτές κατοικίες: Αρκεί οποιοδήποτε εμπράγματο δικαιώμα (πλήρης κυριότητα, επικαρπία, ψιλή κυριότητα) , υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία. Σε περίπτωση ψιλής κυριότητας, απαιτείται η συναίνεση του επικαρπωτή.

2. Εισοδηματικές Κατηγορίες & Βασικά Ποσοστά (Φορολογικό Έτος 2025)

Οικογενειακή Κατάσταση	Κατηγορία Ι (Επιχορήγηση 80%) PDF	Κατηγορία ΙΙ (Επιχορήγηση 70%) PDF
Άγαμος	έως 18.000 €	έως 25.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς παιδιά	έως 25.000 € νωση	έως 35.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί	έως 30.000 €	έως 40.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά ή Μονογονεϊκή με 1 παιδί	έως 35.000 € / 28.000 €	έως 45.000 € / 39.000 €
Για κάθε επιπλέον παιδί	+5.000 €	+5.000 €

Σημείωση: Εάν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα όρια, εξετάζεται ο μέσος όρος των ετών 2023, 2024 και 2025.

3. Προσαυξήσεις Ποσοστών (Σωρευτικές)

Τα ποσοστά αυξάνονται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες στις εξής περιπτώσεις:

• Ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.
• Μονογονεϊκές οικογένειες (με αποκλειστική επιμέλεια), τρίτεκνοι και πολύτεκνοι.
• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), με την προϋπόθεση της ιδιοκατοίκησης.

Το ανώτατο όριο επιχορήγησης ορίζεται στο 95% για την Κατηγορία Ι και στο 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Ποιες κατοικίες εντάσσονται στο πρόγραμμα;

Για να κριθεί επιλέξιμη μια κατοικία, πρέπει να πληροί σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια:

• Νομικό καθεστώς: Να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα.
• Παλαιότητα: Ύπαρξη οικοδομικής άδειας ή νομιμοποιητικού εγγράφου με έκδοση έως την 31η Δεκεμβρίου 1990.
• Επιφάνεια: Επιφάνεια κύριων χώρων $\le$ 120 τ.μ.. Κατά εξαίρεση, για τριτέκνους/πολυτέκνους το όριο αυξάνεται στα 150 τ.μ. (χωρίς όμως να επιδοτούνται τα επιπλέον 30 τ.μ.).
• Ενεργειακή κλάση: Κατάταξη βάσει Α’ ΠΕΑ σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερη της Γ.
• Αποκλεισμοί: Δεν είναι επιλέξιμα ακίνητα εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ , καθώς και όσα έχουν υπαχθεί σε προγράμματα εξοικονόμησης ή ανακαίνισης με ημερομηνία υπαγωγής μετά την 01.01.2020.

Ορισμός Κλειστής Κατοικίας

Ως «κλειστή» νοείται η κατοικία που αποδεδειγμένα δεν χρησιμοποιούνταν κατά τα έτη 2024 και 2025. Αυτό πιστοποιείται είτε από διακοπή ηλεκτροδότησης προ της 01.01.2024 , είτε από συνολική κατανάλωση < 50 kWh για τη διετία 2024-2025. Παράλληλα, πρέπει να έχει δηλωθεί ως «κενή» στο έντυπο Ε2 του φορολογικού έτους 2025.

Επιλέξιμες δαπάνες και οικονομικά όρια

Το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες ανακαίνισης, επισκευής, ενεργειακής αναβάθμισης και αγοράς υλικών (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ).

• Υποχρεωτικές αναλογίες εργασιών: Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να οδηγούν σε βελτίωση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία. Το κόστος των ενεργειακών εργασιών πρέπει να αποτελεί κατ’ ελάχιστον το 20% και κατά μέγιστο το 40% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού.
• Ανώτατο όριο δαπανών: Η επιχορήγηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 300 € ανά τ.μ. κύριων χώρων. Συνεπώς, για μια κατοικία 120 τ.μ., η μέγιστη επιχορήγηση παρεμβάσεων αγγίζει τις 36.000 €.
• Προκαταβολή: Με την απόφαση υπαγωγής καταβάλλεται προκαταβολή 60% της επιχορήγησης. Για την αποδέσμευση και χρήση της, ο ωφελούμενος οφείλει να έχει καταβάλει μέσω τραπέζης το 40% της ιδίας συμμετοχής του.

Ο κρίσιμος ρόλος των μηχανικών στη διαδικασία

Η εμπλοκή του τεχνικού κόσμου είναι καθολική και θεσμικά κατοχυρωμένη σε όλα τα στάδια της δράσης. Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) ορίζεται ως φορέας υλοποίησης.

1. Στάδιο Αίτησης & Σύνταξης Φακέλου

Ο Μηχανικός αναλαμβάνει ως Τεχνικός Σύμβουλος του έργου για:

• Τη σύνταξη του λεπτομερούς Σχεδίου Παρεμβάσεων.
• Την έκδοση των απαραίτητων οικοδομικών αδειών ή εγκρίσεων εργασιών.
• Την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ).
• Τη διενέργεια της πρώτης ενεργειακής επιθεώρησης για την έκδοση του Α’ ΠΕΑ.

Σημαντικό: Τα δικαιολογητικά αυτά (ΗΤΚ και Α’ ΠΕΑ) πρέπει να υποβληθούν εντός τριών (3) μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης.

2. Στάδιο Πιστοποίησης και Ολοκλήρωσης

Για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και τη διασφάλιση της διαδρομής ελέγχου, η πιστοποίηση του έργου γίνεται από ανεξάρτητους μηχανικούς. Το ΤΕΕ, μέσω κλήρωσης από τα μητρώα του, ορίζει:

• Ενεργειακό Επιθεωρητή για την έκδοση του Β’ ΠΕΑ.
• Ελεγκτή Δόμησης για τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου και πιστοποίησης των εργασιών ανακαίνισης.

3. Κάλυψη Αμοιβών Μηχανικών

Το πρόγραμμα καλύπτει τις λοιπές δαπάνες (αμοιβές μηχανικών, κόστος έκδοσης αδειών, ΗΤΚ, ΠΕΑ, Ελεγκτή Δόμησης) σε ποσοστό 100%. Το ανώτατο συνολικό ποσό για αυτές τις αμοιβές ορίζεται στα 2.500 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) ανά αίτηση.

Μακροχρόνιες δεσμεύσεις ωφελούμενων

Οι ιδιοκτήτες που θα επιδοτηθούν αναλαμβάνουν αυστηρές υποχρεώσεις για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση του έργου:

• Διατήρηση χρήσης: Οι ανοικτές κατοικίες προορίζονται αποκλειστικά για ιδιοκατοίκηση. Οι κλειστές μπορούν είτε να ιδιοκατοικηθούν είτε να εκμισθωθούν μακροχρόνια ως κύριες κατοικίες.
• Όροι Μακροχρόνιας Μίσθωσης: Το συμβόλαιο πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ (8) μηνών από την ολοκλήρωση των εργασιών. Επιβάλλεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία (3) έτη. Το συνολικό διάστημα που το ακίνητο μπορεί να μείνει κενό μεταξύ διαδοχικών μισθώσεων δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 11 μήνες εντός της πενταετίας.
• Ρητές Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) , η εκμίσθωση σε νομικά πρόσωπα ή για επαγγελματική στέγη , καθώς και η υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης.

Η παραβίαση των όρων ή η μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας συνεπάγεται ολική ή αναλογική ανάκτηση της καταβληθείσας επιχορήγησης