Τρένο στη Δυτική Ελλάδα ???

Ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) πρότεινε την ένταξη του έργου-«φάντασμα», του δυτικού σιδηροδρομικού άξονα, στο νέο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης, με προϋπολογισμό σχεδόν 2,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έργα τα οποία μελετήθηκαν στο παρελθόν με κόστος 70 εκατ. ευρώ.

Οπως αναφέρεται σε έγγραφο που διαβίβασε στη Βουλή ο υφυπουργός Υποδομών κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος, «δεδομένης της ύπαρξης των παραπάνω μελετών και με σκοπό την υλοποίηση των αντίστοιχων έργων» ο ΟΣΕ πρότεινε την ένταξη των δύο έργων Καλαμπάκα - Κοζάνη και Καλαμπάκα - Ιωάννινα - Ηγουμενίτσα στο ΣΕΣ (Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης), με προϋπολογισμό 742 εκατ. ευρώ και 1,743 δισ. ευρώ αντίστοιχα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2021.

Μελέτες των έργων με 15 συμβάσεις

Ο ΟΣΕ είχε μελετήσει τα προηγούμενα χρόνια μέσα από 15 συμβάσεις τα δύο συγκεκριμένα έργα, σε δύο φάσεις. Η πρώτη περιελάμβανε μελέτες χάραξης και αποκατάστασης τοπικού οδικού δικτύου, τοπογραφικές αποτυπώσεις, κτηματολογικές υδραυλικές, γεωλογικές, γεωτεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες. Η δεύτερη οριστικοποιούσε μια σειρά μελετών για τεχνικά και ηλεκτρομηχανολογικά έργα σηράγγων. «Η νέα γραμμή θα είναι μονή, κανονικού εύρους με ταχύτητα σχεδιασμού 160 χλμ./ώρα ή και μεγαλύτερη όπου αυτό είναι εφικτό, ηλεκτροκινούμενη, με τηλεδιοίκηση και αμφίδρομη σηματοδότηση» αναφέρει ο υφυπουργός Υποδομών.

Οι κύριοι σιδηροδρομικοί σταθμοί (ΣΣ) θα είναι σε Καλαμπάκα, Σιάτιστα, Ηγουμενίτσα, Ιωάννινα, Γρεβενά και Κοζάνη, ενώ προτείνεται να αναπτυχθούν εμπορευματικά κέντρα σε Ηγουμενίτσα και Ιωάννινα. Μάλιστα, περιβαλλοντικοί όροι έχουν εγκριθεί για τα τμήματα Ιωάννινα - Καλαμπάκα, Ιωάννινα - Ηγουμενίτσα και Δήμητρα - Σιάτιστα. Οι 15 συμβάσεις μελετών κόστισαν 70 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Υποδομών, παράλληλα τον Μάρτιο του 2013 υποβλήθηκαν από τον ΟΣΕ σχέδια προτάσεων χρηματοδότησης μελετών και σύνταξης τευχών δημοπράτησης για τις νέες μονές σιδηροδρομικές γραμμές Καλαμπάκα - Ιωάννινα - Ηγουμενίτσα (16 εκατ. ευρώ) και Καλαμπάκα - Κοζάνη (7 εκατ. ευρώ) στο πλαίσιο του προγράμματος εργασιών διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών.

Ωστόσο, η Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Μεταφορών «αξιολόγησε τις προτάσεις και διαπίστωσε ότι είχαν υψηλή επισφάλεια τόσο ως προς το χρονοδιάγραμμα ανάθεσης των αντίστοιχων μελετών όσο και ως προς το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, τα επικαλούμενα στοιχεία σκοπιμότητας έχρηζαν αναθεώρησης», ενώ βρέθηκε ότι οι προτάσεις είχαν τεχνικές ελλείψεις. «Συνεπεία αυτών η ΕΔΑ Μεταφορών έκρινε σκόπιμο να μην εγκριθούν τη δεδομένη χρονική στιγμή οι χρηματοδοτήσεις των μελετών και να επαναξιολογηθούν με καλύτερο προγραμματισμό σε μελλοντική πρόσκληση χρηματοδότησης» σημειώνει.

Ευκαιρία ανάπτυξης στις ράγες

Οι γραμμές Καλαμπάκα - Ιωάννινα - Ηγουμενίτσα και Καλαμπάκα - Κοζάνη εντάχθηκαν στα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ανήκουν στον άξονα του διατροπικού διαδρόμου του Ιονίου και της Αδριατικής. Η ένταξη κατέστη εφικτή το 2004, όταν η Ελλάδα κατέβασε την πρόταση «Ιόνιος - Αδριατικός διάδρομος» για τη δημιουργία πύλης μεταφορών μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Μέσης Ανατολής.

«Οι δυτικές επεκτάσεις του σιδηροδρομικού δικτύου θα συμβάλουν επίσης στην οικονομική ανάπτυξη των πλέον πτωχών και αποκλεισμένων περιοχών της Δυτικής Ελλάδας με ευκαιρίες ανάπτυξης και αξιοποίησης στον τομέα του τουρισμού, της βιομηχανίας, του εμπορίου, των μεταφορών, ενώ θα ενισχύσουν την εξαγωγική δραστηριότητα και θα συμβάλουν στην αύξηση του μεταφορικού έργου και του κυρίως κορμού του δικτύου Πάτρα - Αθήνα - Θεσσαλονίκη - Προμαχώνας /Ειδομένη» αναφέρει ο υφυπουργός. Επίσης, θα ενισχυθεί ο ρόλος αστικών κέντρων, όπως τα Ιωάννινα, «συμβάλλοντας στην ισόρροπη ανάπτυξη της Βορειοδυτικής Ελλάδας».

Σύμφωνα με τα αποτέλεσμα της μελέτης οικονομοτεχνικής σκοπιμότητας που εκπονήθηκε το 2003 για τη δημιουργία του δυτικού άξονα, προέκυψε ότι το έργο, αν και ήταν μεγάλου μεγέθους, είναι οικονομικά βιώσιμο. Με την υλοποίηση του έργου η διαδρομή Αθήνα - Ιωάννινα θα διαρκεί 3 ώρες και 50 λεπτά και η διαδρομή Καλαμπάκα - Κοζάνη 50 λεπτά.

Το τρένο... σκόνταψε στο Ρίο

Ο Δυτικός Αξονας θα ολοκληρωνόταν με τη μονή γραμμή Αντίρριο - Ιωάννινα, μήκους 210 χλμ. και προϋπολογισμού 776 εκατ. ευρώ. Ωστόσο το μέγα πρόβλημα του έργου ήταν η σύνδεση μεταξύ Ρίου και Αντιρρίου, καθώς η σύμβαση παραχώρησης της Γέφυρας «Χαρίλαος Τρικούπης» δεν προέβλεπε τη δημιουργία σιδηροδρομικής γραμμής.

Ο ΟΣΕ πρότεινε τη δημιουργία μιας μονής γραμμής μεικτού εύρους (μετρική και κανονική) στη γέφυρα και τη διέλευση επτά τρένων την ώρα, ωστόσο η πρόταση δεν πέρασε από το πρώην ΠΕΧΩΔΕ με το επιχείρημα ότι θα επηρέαζε τη χρηματοικονομική δομή της παραχώρησης της γέφυρας. Οταν όμως η ΕΕ απείλησε με απόσυρση της χρηματοδότησης λόγω της μη σύνδεσης των δύο περιοχών, ο ΟΣΕ εξέτασε είτε τη δημιουργία υποθαλάσσιας σήραγγας, που θα είχε μεγάλο κόστος, είτε τη χρήση σιδηροδρομικού φέρι μπόουτ (Ra-Ra). Τελικώς, με την κρίση να έρχεται το 2008 το υπουργείο Μεταφορών ακύρωσε σιωπηρά το σχέδιο.

πηγή: www.tovima.gr

3 χρόνια κλείνει ο θεσμός των ενεργειακών επιθεωρήσεων

Από τις 9 Ιανουαρίου 2011 ξεκίνησε και στη χώρα μας ο θεσμός της ενεργειακής επιθεώρησης των κτιρίων και της έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) για τις περιπτώσεις πώλησης και μίσθωσης ακινήτων, καθώς και μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής κάθε νέου κτιρίου. Μετά από τρία έτη λειτουργίας του θεσμού και καθώς το ΠΕΑ έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα βασικό εργαλείο και της αγοράς των ακινήτων. Το ΥΠΕΚΑ και η αρμόδια ΕΥΕΠΕΝ παραθέτουν μερικά στατιστικά στοιχεία για τα ΠΕΑ που έχουν εκδοθεί, από τη βάση δεδομένων του Αρχείου Επιθεώρησης Κτιρίων, και στατιστικά στοιχεία για το Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών, τόσο κατά τη μεταβατική φάση εφαρμογής του «προσωρινού» μητρώου όσο και κατά την τρέχουσα φάση εφαρμογής του «οριστικού» μητρώου Ενεργειακών Επιθεωρητών που ισχύει.
Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης δήλωσε σχετικά με το θέμα:
«Ο θεσμός της ενεργειακής επιθεώρησης είναι αναγκαίο και χρήσιμο εργαλείο για την εξοικονόμηση ενέργειας στη χώρα και την προστασία του περιβάλλοντος. Μετά από τρία χρόνια εφαρμογής, τα στοιχεία δείχνουν ότι έχουμε σημαντικά περιθώρια εξοικονόμησης ενέργειας στα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια της χώρας. Αυτό προσπαθούμε να προωθήσουμε με τις χρηματοδοτήσεις που δίνουμε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη αλλά και το Πρόγραμμα Εξοικονομώ ΙΙ για τα δημόσια κτίρια. Αυτός είναι ο στόχος του προγράμματος «εξοικονομώ κατ' οίκον» το οποίο έχει αγκαλιαστεί από τους πολίτες και το οποίο συνεχίζουμε. Οι μηχανικοί που διενεργούν ενεργειακές επιθεωρήσεις είναι πολύτιμοι συνεργάτες της Πολιτείας και των πολιτών στη μάχη για λιγότερη κατανάλωση ενέργειας και μεγαλύτερη απόδοση των ενεργειακών πηγών. Με πρόσφατη ρύθμιση για τους Ενεργειακούς Επιθεωρητές, διευρύναμε το πλήθος των μηχανικών που μπορούν να απασχοληθούν σε αυτή τη δραστηριότητα. Το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η ενεργειακή επιθεώρηση γενικότερα είναι χρήσιμα για τους πολίτες, διότι αποτυπώνουν την ενεργειακή κατάσταση κάθε ακινήτου, προάγουν τον ανταγωνισμό και εξορθολογίζουν την αγορά ακινήτων. Όλοι μαζί μπορούμε να πετύχουμε το μακροπρόθεσμο στόχο για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των ενεργοβόρων κτιρίων».
Βασικά στοιχεία ενεργειακής επιθεώρησης κτιρίων:
Από την έναρξη εφαρμογής του θεσμού μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί συνολικά περισσότερα από 509.000 Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) τα οποία αποτελούν ένα πρώτο δείγμα για την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Ειδικότερα, το έτος 2011 έχουν εκδοθεί 60640 ΠΕΑ, το έτος 2012 219.804 ΠΕΑ, το έτος 2013 226.077 ΠΕΑ και μέχρι τις 9 Ιανουαρίου 2014 2.501 ΠΕΑ.
Τα εκδοθέντα ΠΕΑ αφορούν κυρίως (σε ποσοστό 79%) κτίρια που κατασκευάστηκαν την περίοδο 1950-2009.
Το μεγαλύτερο ποσοστό (65,5%) των εκδοθέντων ΠΕΑ αφορά σε κτίρια (κυρίως διαμερίσματα) που επρόκειτο να μισθωθούν. Παράλληλα, παρατηρείται ότι, ο αριθμός των ΠΕΑ με λόγο έκδοσης «Πρώτη Ενεργειακή Επιθεώρηση» για το πρόγραμμα «εξοικονόμηση κατ' οίκον» έχει αυξηθεί το 2013 συγκριτικά με τα προηγούμενα έτη.
Ένα σημαντικό ποσοστό κτιρίων βρίσκεται στην χαμηλότερη ενεργειακή κλάση (Η) και αφορά σε κτίρια χωρίς θερμομόνωση και με παλαιά και μη αποδοτικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης.
Τα περισσότερα ΠΕΑ έχουν εκδοθεί στη Νομαρχία Αθηνών (30,77%), στο Νομό Θεσσαλονίκης (12%), στη Νομαρχία Πειραιώς (4,7%) και στη Νομαρχία Ανατολικής Αττικής (4,3%).
Οι χρήσεις μονοκατοικία, πολυκατοικία (κυρίως διαμερίσματα), γραφεία και καταστήματα, καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό (85%) των χρήσεων ακινήτων για τα οποία έχει εκδοθεί ΠΕΑ, ενώ κτίρια του τριτογενούς τομέα υπολείπονται των προηγούμενων.
Από τα στοιχεία για τη Μέση Κατανάλωση των κτιρίων ανάλογα με την χρήση και την κλιματική ζώνη και Ποσοστό Εξοικονόμησης Ενέργειας Κτιρίων ανά Κλιματική Ζώνη αναδεικνύεταιτο τεράστιο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας του κτιριακού αποθέματος της χώρας.
Βασικά στοιχεία μητρώου ενεργειακών επιθεωρητών:
Μέχρι σήμερα έχουν αποκτήσει 10.221 Ενεργειακοί Επιθεωρητές δικαιώματα διενέργειας ενεργειακών επιθεωρήσεων κτιρίων (εκ των οποίων 4690 ήταν προσωρινοί ΕΕ), 1763 Ενεργειακοί Επιθεωρητές δικαιώματα διενέργειας επιθεωρήσεων συστημάτων θέρμανσης (εκ των οποίων 978 ήταν προσωρινοί ΕΕ) και 1347 Ενεργειακοί Επιθεωρητές δικαιώματα διενέργειας επιθεωρήσεων συστημάτων κλιματισμού (εκ των οποίων 755 ήταν προσωρινοί ΕΕ). Μέχρι τις 6 Οκτωβρίου 2013 (ημερομηνία λήξης του μητρώου προσωρινών ενεργειακών επιθεωρητών) ήταν εγγεγραμμένοι 8468 προσωρινοί Ενεργειακοί Επιθεωρητές κτιρίων, 5858 προσωρινοί Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Θέρμανσης και 5671 προσωρινοί Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Κλιματισμού.
Το μεγαλύτερο ποσοστό των εγγεγραμμένων Ενεργειακών Επιθεωρητών στο οριστικό Μητρώο είναι 87% διπλωματούχοι μηχανικοί και ειδικότητας πολιτικού μηχανικού (41%). Το μεγαλύτερο ποσοστό των προσωρινών Ενεργειακών Επιθεωρητών ήταν ειδικότητας πολιτικού μηχανικού (40%), ενώ το 92% των προσωρινών Ενεργειακών Επιθεωρητών ήταν διπλωματούχοι μηχανικοί.
Μέχρι 9 Ιανουαρίου, 8399 Ενεργειακοί Επιθεωρητές (59,5%) έχουν εκδώσει από 1 έως 100 ΠΕΑ, 39 Ενεργειακοί Επιθεωρητές έχουν εκδώσει από 500-1100 ΠΕΑ, ενώ μόλις 12 Ενεργειακοί Επιθεωρητές έχουν εκδώσει άνω των 1100 ΠΕΑ. 4317 Ενεργειακοί Επιθεωρητές (31%) δεν έχουν εκδώσει κανένα ΠΕΑ.
Ο μεγαλύτερος αριθμός εγγεγραμμένων Ενεργειακών Επιθεωρητών (53,86%) στο «οριστικό» Μητρώο έχουν έδρα την Περιφέρεια Αττικής (34,75%) και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (19,11%). Σημειώνεται ότι, οι επιθεωρητές έχουν την δυνατότητα να διεξάγουν επιθεωρήσεις σε όλη τη χώρα, ανεξαρτήτως της έδρας που έχουν δηλώσει.
Υπενθυμίζεται ότι το ΥΠΕΚΑ, σε συνεργασία με το με το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλειας και Πρόνοιας, υλοποίησαν πριν λίγους μήνες πρόγραμμα ενίσχυσης των υποψήφιων Ενεργειακών Επιθεωρητών για εξειδικευμένη κατάρτιση και πιστοποίηση.
Τέλος σημειώνουμε ότι με το νόμο 4122 «Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων Εναρμόνιση με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ42 A'/19.02.2013) προωθείται η αποτελεσματική, συνετή, ορθολογική και βιώσιμη χρησιμοποίηση της ενέργειας στα κτίρια της χώρας, μεταξύ άλλων και στα προϊόντα πετρελαίου, το φυσικό αέριο και τα στερεά καύσιμα, που αποτελούν σημαντικές πηγές ενέργειας, αλλά επίσης και τις κύριες πηγές εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη τις εξωτερικές κλιματολογικές και τις τοπικές συνθήκες, τις κλιματικές απαιτήσεις των εσωτερικών χώρων, καθώς και τη σχέση κόστους/οφέλους. Επιπλέον, τίθενται κανόνες αναφορικά με το γενικό πλαίσιο μεθοδολογίας υπολογισμού της συνολικής ενεργειακής απόδοσης κτιρίων και κτιριακών μονάδων, περιλαμβάνοντας και παράγοντες όπως τα στοιχεία παθητικής θέρμανσης και ψύξης, η σκίαση, ο επαρκής φυσικός φωτισμός λαμβάνοντας υπόψη τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά πρότυπα. Εφαρμόζονται μάλιστα οι ελάχιστες απαιτήσεις για την ενεργειακή απόδοση των υφιστάμενων κτιρίων, δομικών στοιχείων που αποτελούν τμήμα του κελύφους του κτιρίου και των τεχνικών συστημάτων κτιρίων. Επιπρόσθετα με το νόμο 4122/2013 τίθενται κανόνες που αφορούν στην κατάρτιση εθνικών σχεδίων αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας και ρυθμίζεται η ενεργειακή πιστοποίηση κτιρίων ή κτιριακών μονάδων, η τακτική επιθεώρηση των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων, και τα ανεξάρτητα συστήματα ελέγχου για τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης των Κτιρίων και τις Εκθέσεις Επιθεώρησης των Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού.

ΝΕΑ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ

Με αφορµή ερωτήµατα πολιτών επί των διατάξεων του Κεφαλαίου Α' του ν. 4178/13 και του τρόπου υπολογισµού του ενιαίου ειδικού προστίµου, με νέα του εγκύκλιο το ΥΠΕΚΑ διευκρινίζει τα εξής :

1. Η οικοδοµική άδεια δεν αποτελεί τίτλο ιδιοκτησίας. Είναι διοικητική πράξη που πιστοποιεί ότι τα κτίσµατα στο οικόπεδο/γήπεδο είναι νοµίµως υφιστάµενα, εφ' όσον έχουν ανεγερθεί σύµφωνα µε τις µελέτες που τη συνοδεύουν και δεν αφορά στην κυριότητα των επί µέρους τµηµάτων ή του συνόλου των κτισµάτων. Η κυριότητα ενός κτίσµατος ή τµήµατός του (π.χ. κατάστηµα, διαµέρισµα, ολόκληρη στάθµη ορόφου ή pilotis κ.λ.π.), καθώς και των κοινόκτητων / κοινόχρηστων τµηµάτων του κτιρίου ή του οικοπέδου / γηπέδου εφόσον υπάρχουν, προκύπτει από τα συµβόλαια.
2. Κατά τον έλεγχο της νοµιµότητας των υφισταµένων κτισµάτων είναι δυνατή η εφαρµογή των οριζοµένων στην παρ. 9 του άρθρου 6 του ν. 4030/11, όπως ισχύει µετά την τροποποίησή της µε την παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 4067/12 (ΦΕΚ 79 Α'), εφ' όσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, δεδοµένου ότι στις διατάξεις του ν. 4178/13 δεν ορίζεται διαφορετικά.
3. Σε συνέχεια των αναφεροµένων στην παρ. Γ του ΠΑΡΑΤΗΜΑΤΟΣ 1 της Εγκυκλίου 3/13 διευκρινίζεται ότι εφαρµόζεται ο µικρότερος συντελεστής 3β για άλλη κατοικία (0,5 ή 0,6 κατά περίπτωση τιµής ζώνης).
4. Επισηµαίνεται ιδιαίτερα ότι κατά τα οριζόµενα στην παρ. 10 του άρθρου 4 της υπ' αριθ. 2254/5-9-2013 Υ.Α. (ΦΕΚ 2184 Α') η προθεσµία µεταφοράς στις διατάξεις του ν. 4178/13 των δηλώσεων του ν. 4014/11 µε ληξιπρόθεσµες οφειλές ή αρχική υποβολή, δηλ. αυτών για τις οποίες είχαν εφαρµογή τα εδάφια (γ) και (δ) της παρ. 8 του άρθρου 24 του ν. 4014/11, λήγει 6-2-2014, ισχύουσας κατά τα λοιπά της προθεσµίας της παρ. 1 του άρθρου 2 της ως άνω απόφασης για την υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών.
5. Είναι δυνατή η περαίωση της διαδικασίας υπαγωγής αυθαίρετης αλλαγής χρήσης στο ν. 3843/10 από την οικεία Υ∆ΟΜ στις εξαιρετικές περιπτώσεις που το ανείσπρακτο πρόστιµο υπολείπεται των 50 €.

ΝΕΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ

Περαιτέρω διευκολύνσεις για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που εντάσσονται στο νέο καθεστώς αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης (ν. 4178/13) προωθεί ο υπουργός αναπληρωτής Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Σταύρος Καλαφάτης, Σύμφωνα με πληροφορίες, οι νέες διευκολύνσεις αφορούν κυρίως τρίτεκνους και πολύτεκνους, ενώ δίνεται οριστική λύση σε όσους είχαν ενταχθεί στο νόμο 3843/2010 για την τακτοποίηση ημιυπαιθρίων («νόμος Μπιρμπίλη») και δεν είχαν αποπληρώσει τα σχετικά πρόστιμα.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σε όσους έχουν ενταχθεί στο «νόμο Παπακωνσταντίνου» για την τακτοποίηση αυθαιρέτων (ν. 4014/11) και έχουν πληρώσει μόνο τα προβλεπόμενα παράβολα ή σταμάτησαν να πληρώνουν τα σχετικά πρόστιμα, να ενταχθούν και στο «νόμο Καλαφάτη» μέχρι τις 6 του ερχόμενου Φεβρουαρίου με συμψηφισμό των ποσών που έχουν καταβάλει και όσων προβλέπει ο νέος νόμος.
Ειδικότερα, όσον αφορά τρίτεκνους και πολύτεκνους, θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να εκπίπτουν έως και 80% των προβλεπόμενων προστίμων για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, προσκομίζοντας είτε το εκκαθαριστικό της εφορίας, είτε πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Έτσι, οι πολύτεκνοι θα έχουν έκπτωση 80% για την κύρια και 50% για τη δευτερεύουσα κατοικία. Οι τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ή οικογενειακό έως 40.000 θα έχουν έκπτωση 70% για την κύρια κατοικία. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που έχουν ενταχθεί στο «νόμο Παπακωνοταντίνου» (ν. 4014/11) καλούνται να υπαχθούν και στο νέο νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης 4178/13, «νόμος Καλαφάτη», άσχετα αν έχουν εξοφλήσει τα πρόστιμα ή όχι. Κι αυτό, γιατί ο «νόμος Παπακωνσταντίνου» έχει κριθεί αντισυνταγματικός από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Θα γίνει συμψηφισμός των ποσών που έχουν καταβληθεί με τα όσα ορίζει ο νέος νόμος και εάν έχουν καταβληθεί περισσότερα, θα επιστραφούν.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σε όσους δεν έχουν ακόμη εντάξει το αυθαίρετο τους σε κάποια από τις ρυθμίσεις τακτοποίησης (ν. 3843/2010 τακτοποίηση ημιυπαιθρίων «νόμος Μπιρμπίλη» ή ν. 4014/11 «νόμος Παπακωνσταντίνου») να ενταχθούν μέχρι το τέλος του 2014 στο νέο «νόμο Καλαφάτη», ώστε να αποφύγουν τυχόν «παρατράγουδα» με κυρώσεις, καθώς θα γίνεται διασταύρωση των στοιχείων από τέσσερις διαφορετικές ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, στα υπουργεία Περιβάλλοντος και Οικονομικών, στην εταιρία του Κτηματολογίου και στη ΔΕΗ.
Σημειώνεται ότι η μεταφορά των δηλώσεων από το ν. 4014/11, «νόμος Παπακωνσταντίνου», στο νέο νόμο γίνεται μετά από σχετική αίτηση του ενδιαφερομένου. Συγκεκριμένα, όσοι έχουν ενταχθεί στο «νόμο Παπακωνσταντίνου» και έχουν ήδη καταβάλει παράβολο και η διαδικασία εξόφλησης του προστίμου έχει ολοκληρωθεί, είτε βρίσκεται σε εξέλιξη, καλούνται να υποβάλουν απλή δήλωση υπαγωγής στο νέο νόμο του ΥΠΕΚΑ. Η δήλωση θα γίνει με απλή συμπλήρωση ηλεκτρονικής φόρμας μέσω του συστήματος δηλώσεων αυθαιρέτων, που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, μέσω μηχανικού.
Έχει σημασία να τονιστεί ότι μέχρι στιγμής οι αιτήσεις υπαγωγής στο νέο νόμο ξεπερνούν τις 70.000, με μέσο ρυθμό 700 δηλώσεις ημερησίως

Ριζικές αλλαγές στις άδειες και τους όρους δόμησης

Εκ βάθρων αλλαγές στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ). Στόχος, όπως διαφαίνεται από σχέδιο νόμου το οποίο έχει στη διάθεσή του «Το Βήμα», είναι η εξυπηρέτηση των επενδυτών στο όνομα της ανάπτυξης, εις βάρος όμως του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος.
Έτσι, στο εξής οι Περιφερειακές Χωροταξικές Στρατηγικές και τα Δημοτικά Χωροταξικά Σχέδια Ανάπτυξης (πρώην Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια) θα μπορούν να τροποποιούνται ανά πάσα στιγμή προκειμένου να ενσωματώσουν κάποιο νέο έργο. Ούτε οι προστατευόμενες περιοχές θα μείνουν αλώβητες, καθώς γύρω από τους αυτοκινητοδρόμους, τις Εθνικές ή Επαρχιακές Οδούς που τις διασχίζουν θα δημιουργηθεί μια ζώνη 200 μέτρων όπου, κατά παρέκκλιση, θα επιτρέπεται η δόμηση.
Ριζικές είναι οι αλλαγές και στη μεταφορά συντελεστή δόμησης. Το ΥΠΕΚΑ επιχειρεί να δώσει λύση στο χάος που επικρατεί εδώ και δεκαετίες με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, ανοίγοντας ωστόσο πολύ την «ψαλίδα». Ειδικότερα, οι ζώνες υποδοχής συντελεστή θα καθορίζονται από τα Δημοτικά Χωροταξικά Σχέδια Ανάπτυξης (πρώην Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια), τα οποία θα εκπονούνται από τους δήμους. Αυτές οι περιοχές υποδοχής θα εντάσσονται σε εγκαταλελειμμένους οικισμούς, σε οικισμούς με πληθυσμό πάνω από 200 κατοίκους και 300 οικίες, σε οικισμούς με λιγότερους από 200 κατοίκους ανεξάρτητα από τον αριθμό των οικιών και σε περιοχές που θα επιλέγονται από το υπουργείο.
Ως περιοχές υποδοχής συντελεστή μπορούν να ορίζονται και δημόσιες χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις, εφόσον παραχωρούνται προς το Δημόσιο εκτάσεις (ανά την επικράτεια) ίσης αξίας μέσω της Τράπεζας Γης. Στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, το Ηράκλειο Κρήτης και σε περιοχές με υψηλή πολεοδομική επιβάρυνση εξαιτίας της νομιμοποίησης αυθαιρέτων δεν θα μπορούν να χωροθετούνται ζώνες συγκέντρωσης συντελεστή δόμησης.
Από στρατόπεδα ως βιομηχανίες
Οι ζώνες που θα υποδέχονται τους συντελεστές δόμησης δεν μπορεί να είναι μικρότερες από 5.000 στρέμματα, θα πρέπει να απέχουν το πολύ 10 χιλιόμετρα από το κοντινότερο οικιστικό κέντρο και για την πολεοδόμησή τους θα ακολουθηθεί η διαδικασία ιδιωτικής πολεοδόμησης ή επέκτασης των σχεδίων πόλης. Θα είναι αποκλειστικά αμιγούς κατοικίας, ενώ ορίζεται μέγιστη αρτιότητα οικοπέδων τα 400 μέτρα και μέγιστος συντελεστής δόμησης 0,5.
Στις περιοχές αυτές, όπως αναφέρεται στο άρθρο 19 του νομοσχεδίου, θα μπορεί πλέον να μεταφέρεται συντελεστής δόμησης από:

• Θεσμοθετημένους ή χαρακτηρισμένους κοινόχρηστους χώρους σε περιοχές εγκεκριμένων σχεδίων πόλης, για τους οποίους οι ιδιοκτήτες δεν έχουν αποζημιωθεί από τον δήμο ώστε να αποδοθούν σε κοινή χρήση.
• Υπολειπόμενους συντελεστές δόμησης διατηρητέων κτιρίων, οικοπέδων αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος και λοιπών κτιρίων.
• Πρώην στρατόπεδα τα οποία αποδίδονται σε κοινή χρήση.
• Κτίρια ιδιοκτησίας του Δημοσίου που πρόκειται να αποσυρθούν.
• Δημόσιες εκτάσεις ή παλιές υποδομές που συνορεύουν με εγκεκριμένα σχέδια πόλης και παραμένουν εκτός σχεδίου προκειμένου να περιορισθεί η δόμηση.
• Παλαιές ή εγκαταλελειμμένες τουριστικές και βιομηχανικές μονάδες σε εκτός σχεδίου περιοχές.
• Περιοχές υλοποιημένης ή θεσμοθετημένης δόμησης όπου υπάρχει περιβαλλοντική υστέρηση στο ισοζύγιο και χρειάζεται ανάσχεση της δόμησης.
• Ακίνητα για τα οποία ισχύουν απαγορεύσεις δόμησης από δημόσιες παρεμβάσεις.
• Ακίνητα οικοδομικών συνεταιρισμών τα οποία βρίσκονται εν όλω ή εν μέρει εντός ιδιωτικών δασικών εκτάσεων.

Προς έναν ευέλικτο σχεδιασμό
Η χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία αλλάζει άρδην με το νομοσχέδιο «Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση, χρήσεις γης και άλλες διατάξεις» που ετοιμάζει το ΥΠΕΚΑ. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ευέλικτου χωροταξικού σχεδιασμού τον οποίο ευαγγελίζονται και προωθούν εδώ και καιρό στελέχη τόσο του ΥΠΕΚΑ όσο και των υπουργείων Τουρισμού και Ανάπτυξης. Ενός «πολυεργαλείου», δηλαδή, το οποίο θα μπορεί να τροποποιείται ανά πάσα στιγμή και μάλιστα σε μεγάλη κλίμακα.
Σύμφωνα με το κείμενο του σχεδίου νόμου, το οποίο βρίσκεται στο τελικό στάδιο της επεξεργασίας του, ορίζονται δύο επίπεδα σχεδιασμού: το εθνικό το οποίο θα υλοποιείται με ευθύνη του ΥΠΕΚΑ και οι περιφερειακές στρατηγικές που θα εγκρίνονται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Αποτελεί ωστόσο ζητούμενο τι θα συμβεί με τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού τα οποία εκπονούνται σήμερα και ολοκληρώνονται έως το καλοκαίρι από τη Διεύθυνση Χωροταξίας του ΥΠΕΚΑ με ορίζοντα υλοποίησης μέχρι το 2020.
Πάντως, το νομοσχέδιο προβλέπει προσαρμογή του σχεδιασμού στις αναπτυξιακές απαιτήσεις. Ετσι, κατ' εξαίρεση, οι Περιφερειακές Στρατηγικές όπως και τα Δημοτικά Χωροταξικά Σχέδια Ανάπτυξης (πρώην ΓΠΣ) θα μπορούν να τροποποιούνται προκειμένου να ενσωματωθούν έργα εθνικής σημασίας, δημόσιας ωφέλειας, έργα ΕΣΧΑΔΑ και ΕΣΧΑΣΕ (τα «fast track» Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιων Ακινήτων) ή άλλες στρατηγικές επενδύσεις, έργα και δράσεις εθνικών ή ευρωπαϊκών προγραμμάτων τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στον αρχικό σχεδιασμό.
Βιομηχανικές περιοχές δίπλα σε πόλεις και χωριά
Σε κάθε δήμο, το Δημοτικό Χωροταξικό Σχέδιο Ανάπτυξης θα ορίζει μια περιοχή στην οποία θα επιτρέπεται η ανάπτυξη παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριότητων και μια άλλη βιομηχανικού χαρακτήρα. Οι συγκεκριμένες περιοχές, ολόκληρες ή τμήματά τους, θα πολεοδομούνται και θα λειτουργούν ως υποδοχείς αυτών των δραστηριοτήτων.
Οι ζώνες αυτές, ωστόσο, θα μπορούν να χωροθετούνται πολύ κοντά σε πόλεις και οικισμούς, καθώς από τη στιγμή που θα εγκρίνεται ένα Δημοτικό Χωροταξικό Σχέδιο Ανάπτυξης θα παύουν να ισχύουν και οι περιορισμοί που θέτει το Προεδρικό Διάταγμα 24/5/85 (ΦΕΚ 270Δ). Σήμερα, βάσει του συγκεκριμένου ΠΔ απαγορεύεται η ανέγερση νέων βιομηχανικών εγκαταστάσεων μέσης και υψηλής όχλησης σε ζώνη 700 μέτρων γύρω από πόλεις και οικισμούς με πληθυσμό από 2.000 ως 10.000 κατοίκους και σε ζώνη 1.000 μέτρων σε πόλεις μεγαλύτερες των 10.000 κατοίκων.
Στους δήμους με έντονη κτηνοτροφική δραστηριότητα θα δημιουργούνται κτηνοτροφικά πάρκα σε εκτός σχεδίου περιοχές, με στόχο την κοινή χρήση και αξιοποίηση των υποδομών (δρόμοι, εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτρισμού και ύδρευσης/αποχέτευσης, δίκτυα διαχείρισης των απορριμμάτων και αποβλήτων).
Ενίσχυση σε προβληματικές περιοχές
Σε περιοχές με κρίσιμα προβλήματα (π.χ. τόποι με εκτεταμένες δραστηριότητες εξόρυξης, πληγείσες περιοχές από φυσικές ή άλλες καταστροφές κ.λπ.) μπορεί να θεσπίζονται ειδικά καθεστώτα οικονομικής ενίσχυσης για τις επιχειρήσεις που εγκαθίστανται εκεί ή να επιβάλλονται ανταποδοτικά τέλη στα νομικά ή φυσικά πρόσωπα που αναπτύσσουν εκεί τις δραστηριότητές τους.
Στις εκτός σχεδίου περιοχές όπου δεν έχουν καθοριστεί χρήσεις (όπως περιοχές προστασίας, κατοικίας με εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, υποδοχής συντελεστή δόμησης, ιδιωτικής πολεοδόμησης, βιομηχανική περιοχή κ.λπ.) θα επιτρέπονται όλες οι χρήσεις των εκτός σχεδίου περιοχών καθώς και εγκαταστάσεις και δραστηριότητες χαμηλής και μέσης όχλησης.
Ζώνη δόμησης στις προστατευόμενες περιοχές
Τη δημιουργία μιας ζώνης 200 μέτρων γύρω από αυτοκινητοδρόμους, Εθνικές ή Επαρχιακές Οδούς οι οποίες βρίσκονται εντός περιοχών ή ζωνών προστασίας προτείνει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ. Στις περιοχές αυτές, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, θα επιτρέπεται η χορήγησης έγκρισης δόμησης και άδειας δόμησης σε ακίνητα με πρόσωπο επί των οδών αυτών καθώς και σε όσα βρίσκονται σε βάθος ως 200 μέτρα. Στο κείμενο του νομοσχεδίου δεν διευκρινίζεται εάν, κατά παρέκκλιση, η συγκεκριμένη διάταξη θα ισχύσει και για τις προστατευόμενες περιοχές για τις οποίες έχουν ήδη καθοριστεί με Προεδρικό Διάταγμα χρήσεις γης, όροι και περιορισμοί.
Πρακτικά και τουλάχιστον σε περιοχές μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος, η πιθανότερη κατάληξη θα είναι η «γραμμική ανάπτυξη» κατά μήκος των οδών, με αποτέλεσμα τον κατακερματισμό οικοτόπων και προστατευόμενων περιοχών. Σε κάθε περίπτωση, η έγκριση δόμησης και άδεια δόμησης θα χορηγείται σύμφωνα με τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης που ίσχυαν πριν από τον καθορισμό της περιοχής προστασίας.
Στα ακίνητα αυτά θα επιτρέπεται η εγκατάσταση μη οχλουσών δραστηριοτήτων, δηλαδή κατοικίες, εγκαταστάσεις αναψυχής, χονδρεμπόριο, πολιτιστικά κτίρια, κτίρια αποθήκευσης, γήπεδα στάθμευσης, πρατήρια καυσίμων κ.ά.
Διοικητικές Πράξεις οι οποίες έχουν εκδοθεί σε ακίνητα εντός των παραπάνω εκτάσεων θα θεωρούνται έγκυρες και ισχυρές εφόσον δεν έχουν ακυρωθεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Σε αυτά τα ακίνητα (στα οποία μπορεί να περιλαμβάνονται και νομιμοποιημένα αυθαίρετα) θα επιτρέπεται η χορήγηση έγκρισης δόμησης και άδειας δόμησης για επέκταση, τροποποίηση ή εκσυγχρονισμό κτιρίων και εγκαταστάσεων καθώς και η ανανέωση των περιβαλλοντικών όρων.
Για δραστηριότητες που πρόκειται να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν εντός προστατευόμενων περιοχών (όχι στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας), θα πρέπει παράλληλα με τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων να κατατίθεται και ειδική μελέτη οικολογικής αξιολόγησης, η οποία θα εγκρίνεται από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Η γνωμοδότηση του φορέα διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών δεν είναι δεσμευτική για την προώθηση της περιβαλλοντικής διαδικασίας και την έκδοση της Απόφασης Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων. Οπότε, εάν είναι αρνητική αλλά πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, οι αρμόδιες υπηρεσίες, όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο, υποχρεούνται να προωθήσουν τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και να μη χρονοτριβούν.